Ka gjëra që nuk shpjegohen dot as me libra historie, as me Kullën e Rojës, as me analiza ekonomike. Ka marrëdhënie që nuk lindin nga protokollet mes dy shteteve, por nga një përkim i çuditshëm, një dobësi e përbashkët, një huq njerëzor që befas kthehet në urë mes dy vendeve. E tillë është lidhja misterioze mes Shqipërisë dhe Dubait, lidhje që nuk kalon as nga nafta, as nga turizmi, as nga marrëdhëniet historike, por nga targat e makinave.

Po, po, targat e makinave, ato copëza metali me shifra e shkronja që kudo tjetër do të konsideroheshin një detaj i domosdoshëm për qarkullimin e makinave, tek këto dy vende kanë marrë përmasa mitike. Është sikur në Shqipëri e në Dubai, para se të shohin vetë makinën, njerëzit shohin targën. Dhe në këtë pikë, duket sikur dy vendet kuptohen në heshtje, si dy kushërinj që kanë trashëguar nga i njëjti gjysh një ves të çuditshëm.

Është e habitshme sesi ky pasion i përbashkët nuk është për targa të zakonshme, por për ato të veçantat, të rrallat, të përzgjedhurat. Dhe krejt lehtësisht të krijohet përshtypja se të dyja shoqëritë ndajnë të njëjtin besim të lashtë: se ekziston një lidhje mes fatit dhe shifrave, se numri mund të jetë një kod sekret, një kod magjik që hap dyer të mbyllura.

Në Shqipëri, kjo tendencë nuk erdhi me bujë, por me një pasion i pafajshëm për numrat që “duken bukur”. Kush nuk e ka parë pronarin krenar që, me një seriozitet që imponon vëmendje, shpjegon pse “AA 222 ZZ” është më prestigjioze se çdo kombinim tjetër? Apo që, me një thellësi gjoja filozofike, sqaron se “numri 8 është fat, sepse është i përdredhur si pafundësia”?

Shpejt u kuptua se targa nuk është thjesht zbukurim. Ajo mund të funksionojë si kartëvizitë, si sinjal, si mënyrë për të treguar se dikush “nuk është si të tjerët”. Nëpër vende parkimi, në hyrje institucionesh, në oborre restorantesh dhe në radhët e trafikut, ajo lexohen më shpejt se marka e makinës dhe më me kujdes se fytyra e shoferit. Ajo hap biseda, krijon supozime, nxit respekt ose zili, dhe ndërton hierarki të vogla të përditshme. Edhe nëse rrotat ngecin në trafik për orë të tëra, targa që ka kodin e duhur ecën përpara.

Kurse në Dubai kjo dobësi ka marrë përmasa të tjera. Andej, një pllakëz me një numër të vetëm,  bie fjala “7”, mund të shitet për miliona dollarë. Është e vërtetë: miliona! Një qytetar i zakonshëm, i mësuar t’i shohë targat si identifikues alfanumerik për administrimin ligjor të mjeteve motorike, do të mendonte se është ndonjë mahi e keqe. Por jo. Aty, targa është më e rëndësishme se vetë makina. Një Ferrari i kuq është vetëm një Ferrari i kuq, por Ferrari me targën “7” është një margaritar i stilit më vete, një kapitull i shkruar në historinë e krenarisë kombëtare.

Me këtë qasje, Shqipëria dhe Dubai takohen në një pikë të padukshme, që as diplomatët, as profesorët nuk e kishin menduar kurrë: në varësinë ndaj targave. Një fill i hollë hekuri dhe numrash i lidh këto dy vende, aq larg në gjeografi, por aq pranë në shpirt për numrat mbi teneqe.

Kjo lidhje duket sikur ka dalë nga ndonjë roman impotent. Mendoni për një çast: në Tiranë, një biznesmen shet makinën e tij të përdorur, por nuk ndahet dot nga targa e tij, e mban si të shenjtë. Në Dubai, një sheik shpenzon më shumë për një targë sesa për pallatin e tij. Dhe diku në mes, si në një ëndërr të përbashkët, lind ideja se këto dy vende janë të bashkuara nga një dobësi njerëzore që është më e fortë se çdo marrëveshje ndërkombëtare.

Në të njëjtën kohë, ka një lloj skajimi në këtë gjë. Shqipëria, vendi ku pagat shpesh nuk mjaftojnë për të mbuluar shpenzimet mujore, ku pensionistët numërojnë monedhat për kafenë e ditës, arrin gjithsesi të prodhojë një pasion të shfrenuar për targa “luksi”. Dhe Dubai, qyteti i shkëlqimit, i qiejve të kristaltë dhe i pasurive të pamatshme, gjendet i pushtuar nga e njëjta mani. Është sikur të shohësh dy njerëz krejt të ndryshëm, njëri i varfër, tjetri i pasur, por që ndajnë të njëjtin zakon, të njëjtin huq. Dhe huqet, siç dihet, nuk i nënshtrohen as gjeografisë, as ligjeve të ekonomisë.

Megjithatë, huqet e njerëzve shpesh i japin mundësi të papritura një vendi. Imagjinoni, për shembull, një delegacion shqiptar që viziton Dubain. Pasi mbarojnë fjalimet për bashkëpunimin ekonomik, pas drekës me hurma dhe kafe arabe, njëri prej anëtarëve të delegacionit guxon të thotë:

– Po t’ju themi të vërtetën, edhe ne kemi një dashuri të veçantë për targat.

Në atë çast, sytë e mikpritësve shkëlqejnë. Nuk ka më nevojë për përkthyes, për kontrata, për shpjegime të gjata. Miqësia është vulosur. Nuk ka gjë më të fuqishme se një ves i përbashkët.

Çudia e kësaj historie qëndron tek fakti se lidhja mes dy vendeve nuk vjen nga shkollat, librat, traditat apo gjuha, por nga një fije e padukshme germash dhe numrash. Një fije që shtrihet nga rrugët me pluhur të Tiranës deri tek autostradat e ndritshme të Dubait, ku çdo kilometër është një ekzibicion luksi.

Megjithatë, kjo histori është një kujtesë se kombet nuk lidhen gjithmonë nga gjëra madhështore. Ndonjëherë, një ves i vogël, një mani e çuditshme, mund të krijojë një lidhje më të fortë se një traktat miqësie. Dhe kështu, Shqipëria dhe Dubai, dy botë kaq të ndryshme, ndajnë një të vërtetë të përbashkët: targa nuk është thjesht një numër. Është një pasaportë krenarie, një emblemë e statusit, një poezi e shkruar në metal.

Ky fenomen ka edhe një thjeshtësi poetike. Kjo është gjuhë e lehtë universale, që e kupton edhe shoferi shqiptar në rrugët e Tiranës, edhe biznesmeni arab që vozit Ferrari në bulevardet e Dubait. Gjithçka ndryshon, paratë qarkullojnë, makinat ndërrrohen, vlerat zhduken e krijohen rishtas, por diku, në mes të gjithë këtij ndryshimi, mbetet ajo dëshira e çuditshme për një numër. Një numër që nuk lë hapësirë për dyshime: ai që e ka, është dikush.

Ndoshta kjo është edhe arsyeja pse dy vende kaq të largëta në çdo gjë tjetër, duket sikur shihen përmes pasqyrash të fshehta. Shqiptari e sheh Dubain si një model ëndrrash dhe pasurie, Dubai, ndoshta pa e ditur, reflekton në mënyrën e vet një shpirt unik që nuk kënaqet me atë që ka, por kërkon gjithnjë shenjën e veçantë, vulën që e dallon nga turma.

Sigurisht, kjo lidhje nuk shkruhet në protokolle, nuk shpallet në konferenca shtypi, nuk nënvizohet nga ambasadat. Është një lidhje që jeton në rrugët e qyteteve, në shifrat e rreshtuara në sytë e atyre që kthejnë kokën për të parë. Dy vende të ndara nga deti dhe shkretëtira, ndajnë një mister të përbashkët që nuk ka nevojë për fjalë.

Një targë e veçantë. Një numër që zgjatet në fluturim, si një fije e padukshme që lidh dy botë të ndryshme në të njëjtin mallkim të ëmbël: dëshirën për t’u dukur i veçantë, qoftë edhe me një fletë metali që flet.

Një ditë, ndoshta, historianët do të shkruajnë për këtë. Do ta quajnë “lidhja përmes targave”. Dhe do të thonë se mes gjithë investimeve, dokumenteve, marrëveshjeve dhe traktateve,  lidhja më e fortë mes Shqipërisë dhe Dubait nuk ishte asnjë nga këto, por ajo dobësi e përbashkët, ajo varësi e padukshme, ajo fletë hekuri që shënon vlerën e vërtetë të një makine në rrugë.

Sepse në fund, ç’janë kombet veçse grumbuj njerëzish me veset e tyre? Dhe, si në këtë rast, veset flasin më shumë se fjalët.